(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

విరాటపర్వ - అధ్యాయ 047

॥ శ్రీః ॥
4.47. అధ్యాయః 047
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Topics
ద్రోణవచనాదర్జునస్యార్జునత్వావధారణేన విషాదాత్తూష్ణీంభూతేషు స్వీయేషు దుర్యోధనేన ద్రోణానాదరపూర్వకం తాన్ప్రతి సమరప్రోత్సాహనం ॥ 1॥
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 4-47-0x(3203)(30362)
తతో దుర్యోధనో రాజా సమరే భీష్మమబ్రవీత్।
ద్రోణం చ రథిశార్దూలం కృపం చ సుమహాబలం ॥ 4-47-1(30363)
ఉక్తోఽయమర్థ ఆచార్య మయా కర్ణేన చాసకృత్।
పునరేవ చ వక్ష్యామి న హి తృప్యామి తద్బ్రువన్ ॥ 4-47-2(30364)
పరాజితైర్వివస్తవ్యం తైశ్చ ద్వాదశవత్సరాన్ ।
వనే జనపదేఽజ్ఞాతైరేష ఏవ పణో హి నః ॥ 4-47-3(30365)
తేషాం న తావన్నిర్వృత్తో వత్సరః స త్రయోదశః ।
అజ్ఞాతవాసే బీభత్సురథాస్మాభిః పరిశ్రుతః॥ 4-47-4(30366)
అనిర్వృత్తే తు నిర్వాసే యది బీభత్సురాగతః ।
పునర్ద్వాదశవర్షాణి వనే వత్స్యంతి పాండవాః ॥ 4-47-5(30367)
లోభాద్వా తే న జానీయురస్మాన్వా మోహ ఆవిశత్।
హీనాతిరిక్తమేతేషాం భీష్మో వేదితుమర్హతి॥ 4-47-6(30368)
అర్థానాం హి పునర్ద్వైధే నిత్యం భవతి సంశయః ।
అన్యథా చింతితో హ్యర్థః పునర్భవతి చాన్యథా ॥ 4-47-7(30369)
ఉత్తరం మార్గమాణానాం మాత్స్యసేనాం యుయుత్సతాం ।
యది బీభత్సురాయాతః కింతు కృత్యమతః పరం ॥ 4-47-8(30370)
త్రిగర్తానాం కృతం కార్యం పాండవానాం చ మార్గణం ।
విప్రకారైర్హి మాత్స్యేన సుశర్మా బాధిత పురా ॥ 4-47-9(30371)
తేషాం భయాభిపన్నానాం వస్తానాం త్రాణభిచ్ఛతాం ।
అభయం యాచమానానాం తదాఽస్మాభిః పరిశ్రుతం ॥ 4-47-10(30372)
ప్రథమం వైర్గ్రహీతవ్యం మాత్స్యానాం గోధనం మహత్।
అష్టంయాశ్చాపరాహ్ణే తు ఇతి నస్తైః సమాహితం ॥ 4-47-11(30373)
నవంయాం పునరస్మాభిః సూర్యస్యోదయనం ప్రతి।
ఇమా గావో గ్రహీతవ్యా యాతే మత్స్యే గవాంపదం ॥ 4-47-12(30374)
ఇత్యేవం నిశ్చయోఽస్మాకం మంత్రోఽభూన్నాగసాహ్వయే ।
పాండవానాం పరిజ్ఞానే సర్వేషాం నః పరస్పరం ॥ 4-47-13(30375)
తే వా గాశ్చ నయిష్యంతి యది వా స్యుః పరాజితాః।
అస్మాన్వాఽప్యతిసంధాయ కుర్యుర్మాత్స్యేన సంగతిం ॥ 4-47-14(30376)
అథవా తానుపాదాయ మాత్స్యో జానపదైః సహ ।
సర్వథా సేనయా సార్ధమస్మానేష యుయుత్సతి ॥ 4-47-15(30377)
తేషామేకో మహావీర్యః కశ్చిదేవ పునఃసరః।
అస్మాంజేతుమిహాయాతో మాత్స్యో వాఽపి స్వయం భవేత్ ॥ 4-47-16(30378)
యద్యేష రాజా మాత్స్యానాం యది బీభత్సురాగతః ।
సర్వైర్యోద్ధవ్యమస్మాభిరితి నః సమయః కృతః ॥ 4-47-17(30379)
అథ కస్మాత్థితా హ్యేతే రథేషు రథిసత్తమాః ।
భీష్మద్రోణకృపాః కర్ణో వికర్ణో ద్రౌణిరేవ చ।
సంభ్రాంతమనసః సర్వే ప్రాప్తే హ్యస్మింధనంజయే ॥ 4-47-18(30380)
నాన్యత్ర యుద్ధాచ్ఛ్రేయోస్తి తథాఽఽత్మా ప్రణిధీయతాం ।
సర్వలోకేన వా యుద్ధం దేవైర్వాఽస్తు సవాసవైః ॥ 4-47-19(30381)
అనాచ్ఛిన్నే ధనేఽస్మాకమథ శక్రేణ వజ్రిణా।
యమేన వాఽపి సంగ్రామే కో హాస్తినపురం వ్రజేత్ ॥ 4-47-20(30382)
శరైరభిప్రణున్నానాం భగ్నానాం గహనే వనే ।
కో హి జీవేత్పదాతీనాం భవేదశ్వేషు సంశయః ॥ 4-47-21(30383)
ఆచార్యం పృష్ఠతః కృత్వా తథా నీతిర్విధీయతాం ।
జానామి చ మతం తేషామతస్త్రాసయతీవ నః॥ 4-47-22(30384)
అర్జునే చాపి సంప్రీతిమధికాముపలక్షయే ।
తథా దృష్ట్వా హి బీభత్సుముపాయాంతం ప్రశంసతి ।
యథా సేనా న భజ్యేత తథా నీతిర్విధీయతాం ॥ 4-47-23(30385)
అదేశికా హ్యరణ్యేఽస్మిన్కృచ్ఛ్రే శత్రువశం గతా।
యథా న విభ్రమేత్సేనా తథా నీతిర్విధీయతాం ॥ 4-47-24(30386)
అశ్వానాం హేషితం శ్రుత్వా కా ప్రశంసా భవేత్పరే ।
స్థానే వాఽపి వ్రజంతో వా సదా హేషంతి వాజినః ॥ 4-47-25(30387)
సదా చ వాయవో వాంతి నిత్యం వర్షతి వాసవః ।
స్తనయిత్నోశ్చ నిర్ఘోషః శ్రూయతే బహుశస్తథా ॥ 4-47-26(30388)
భీషయన్పాండవేయేభ్యో భవాన్సర్వానిమాంజనాన్।
ప్రముఖే సర్వసైన్యానామబద్ధం బహు భాషతే ॥ 4-47-27(30389)
యథైవాశ్వాన్మార్గమాణాస్తానేవాభిపరీప్సవః ।
హేషితానీవ శృణ్వంతి తదిదం భవతస్తథా ॥ 4-47-28(30390)
కిమత్ర కార్యం పార్థస్య కథం వా స ప్రశస్యతే।
అన్యత్ర కామాద్ద్వేషాద్వా రోషాద్వాఽస్మాసు కేవలం ॥ 4-47-29(30391)
ఆచార్యా వై కారుణికాః ప్రాజ్ఞాశ్చాపాయదర్శినః ।
నైతే మహాహవే ఘోరే సంప్రష్టవ్యాః కథంచన ॥ 4-47-30(30392)
ప్రాసాదేషు విచిత్రేషు గోష్ఠీపానాశనేషు చ।
కథా విచిత్రాః కుర్వాణాః పండితాస్తత్ర సోభనః ॥ 4-47-31(30393)
బహూన్యాశ్చర్యరూపాణి కుర్వతే జనసంసది ।
ఇష్వస్త్రే చాపసంధానే పండితాస్తత్ర శోభనాః ॥ 4-47-32(30394)
పరేషాం వివరజ్ఞానే మనుష్యాచరితేషు చ।
అన్నసంస్కారదోషేషు పండితాస్తత్ర శోభనాః ॥ 4-47-33(30395)
పండితాన్పృష్ఠతః కృత్వా పరేషాం గుణవాదినః ।
విధీయతాం తథా నీతిర్యథా వధ్యేత వై పరః ॥ 4-47-34(30396)
గావశ్చైతాః ప్రతిష్ఠంతాం సేనాం వ్యూహంతు మాచిరం।
ఆరక్షాశ్చ విధీయంతాం యత్ర యోత్స్యామహే పరైః ॥ ॥ 4-47-35(30397)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే విరాటపర్వణి గోగ్రహణపర్వణి సప్తచత్వారింశోఽధ్యాయః ॥ 47 ॥

Mahabharata - Virata Parva - Chapter Footnotes
4-47-11 సప్తంయాశ్చాపరాహ్ణే త్వితి నవంయాం పునరస్మాభిరితి చ థo పాఠః ॥ ॥ సప్తచత్వారింశోఽధ్యాయః ॥ 47 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.